Novska Citadela se i dalje obrušava, ali postoji tračak nade za njen...

Novska Citadela se i dalje obrušava, ali postoji tračak nade za njen spas

2391
7
Podijeli
 

citadela-5Tvrđava Mezaluna, koju u Herceg Novom i Boki uglavnom poznaju po nazivu Citadela, u najgorem je stanju od svih novskih tvrđava i dalje sve više propada. U lokalnoj samoupravi nisu u mogućnosti da obezbjede dovoljno sredstava za njenu revitalizaciju, ali tračak nade za njen spas se, ipak, pojavljuje.

Smještena na samoj obali mora, kao venecijanska arhitektura, inicijalno je predstavljala logistički dio tvrđave Forte Mare, ali je u razornom zemljotresu 1979. godine potpuno uništena i cijelim južnim dijelom tone u more. Fortifikacija se zapravo u potpunosti raspala nekoliko dana nakon zemljotresa.

citadela-razglednica-rjIz Uprave za zaštitu kulturnih dobara su nam kazali da je za potrebe sanacije i revitalizacije tvrđave Mezaluna, odnosno Citadele u Herceg Novom, izrađena projektna dokumentacija još 1986. godine. Projektnu dokumentaciju, za koju je saglasnost dao tadašnji Republički zavod za zaštitu spomenika kulture Cetinje, izradio je SIZ kulture i nauke iz Herceg Novog, a njen autor je dipl. ing arh Boris Ilijanić. Projektna dokumentacija je bila izrađena na osnovu rezultata  arheoloških istraživanja, što je konstatovano u rješenju Republičkog zavoda. Integralna rekonstrukcija podrazumjevala je korpusno podizanje objekta i djelimičnu aplikaciju originalnih dijelova. Međutim, ovaj projekat nikada nije ni počeo.

– Iako smo uradili projekat i dobili sredstva Republičkog fonda, nije obnovljena tvrđava Citadela – veduta grada. Pogrešnu odluku je donijela Skupština opštine 1987. godine, kad je ta sredstva usmjerila na tzv. Domove kulture u selima koji nijesu nikada urađeni. To je bio veliki promašaj – kazao je ranije za Radio Jadran, istoričar umjetnosti, prof. Lazar Seferović, koji je svojevremeno bio u SIZ-u za kulturu.

citadela-poslije-zemljotresa-1
Nekoliko dana nakon zemljotresa 1979. godine Foto: Đorđe Ćapin

U odgovorima, koje smo zatražili od Uprave za zaštitu kulturnih dobara Crne Gore, između ostalog stoji, da je Opština Herceg Novi iskazala interes da se uradi ponovno ispitivanje lokaliteta, te izradi novi projekat rekontrukcije, kojim bi Opština konkurisala kod nacionalnih i međunarodnih institucija radi dobijanja sredstava za realizaciju.

Arheolog Đorđe Ćapin navodi da na lokalitetu tvrđave nikad nisu urađena arheološka istraživanja.

– Ovaj opus, koji je postojao do zemljotresa je većinom mletački, a riječ je o zadnjoj fazi. A starije faze, koje su postajale na zidovima ili unutar njih, za sad su nerazjašnjene – kazao je Ćapin i dodao da Citadela, tj. Mezaluna ima još jedan naziv, koji je dobila u periodu dok je služila kao klanica. Taj naziv je Macel.

citadela-poslije-zemljotresa-2
Nekoliko dana nakon zemljotresa 1979. godine Foto: Đorđe Ćapin

Prilikom trodnevne posjete francuskog arhitekte i profesora u školi za konzervaciju i restauraciju “Chaillot”, Benjamina Moutona, u julu ove godine, Mezaluna je prepoznata kao veoma značajan element koji svjedoči o promjenama kroz istoriju i kao takva će biti obuhvaćena Studijom zaštite kulturnih dobara  Herceg Novog.

Ovdašnji arhitekti Boris Ilijanić i Vuk Čvoro podržali su zvaničnu nominaciju Ministarstva kulture Italije i ekperata UNESCO-a, koji su posjetili Herceg Novi, da tvrđava Forte Mare, čiji je integralni dio nekad bila i Mezaluna, uđe na Listu svjetske kulturne baštine u 2017. godini. Time bi se najvjerovatnije obezbjedila sredstva za njenu revitalizaciju.

7 Komentari

  1. gorane,Ausrougari nijesu maštali,nego radili i znali što rade,a maštači su nam spravili ovaj performans od grada,nema ni puta,ni kanalizacije,ni katastra,ni vode,ni smeće ne znamo da spremimo…a sve znamo …

    0
  2. Možda bi bilo bolje da nijesmo mijenjali vlast,pa da se sve dotrajalo sruši,a kome pane kamen na glavu sam je kriv što je tuda prolazio,Zaz.Novljani se više ništa ne putaju,ako te neko pita.

    0
  3. Fenomenalna lokacija za razne turisticke varijante. Bio je jedan projekat uradili ga je neka mlada arhitektica iz HNovog,spoj modernog i starine,sa nekim akvarijumima,nekoliko nivoa,fantastican projekat. Ako se budu slusali samo predstavnici Zastite spomenika,nikada se nece adaptirati.Dajte malo maste,jer i Austro Ugari su rusili zidine da se dođe do voza i pruge.Rim je kao mnogo znacajniji gradovi od naseg trazili kompromise.

    5+
  4. Opštinske vjasti ne mogu odražavati ono što su napravili Turci, Mlečani, Austrougari i drugi “osvajači” a ne da naprave nešto novo a da će trajati nekoliko godina. Nikada Boka nije imala gore “osvajače”…

    15+
  5. Čak je i Milenko Vujović htio da je vrati u prvobitno stanje dok ovi u politici to nikada učiniti neće.. Sramota..

    7+
  6. Divan tekst. Medjutim pokazuje koliko Novljane interesuju ovakve stvari. Eto zasto nikada necemo biti prijestonica kulture. A da je kojim slucajem pao kamen sa citadele i ubio nekog u glavu ovaj tekst bi imao 20hiljada pregleda i 150 komentara. E moji Novljani.

    8+

Ostavite komentar

*

code