Početna Oko nas Kotor Arheološka istraživanja na Gradini u Risnu: Na brdu postojao hram boga Medaura!?

Arheološka istraživanja na Gradini u Risnu: Na brdu postojao hram boga Medaura!?

11

Od 10. juna na lokalitetu Gradina, u Risnu, traje devetnaesta kampanja sistematskih arheoloških istraživanja, kao dio internacionalnog naučno-istraživačkog projekta „Risinium prijestonica kraljice Teute“.

Ovogodišnja kampanja predstavlja nastavak istraživanja započetih 2017. godine na Gradini, gdje su pronađeni arhitektonski ostaci i pokretni materijal od helenističkog do venecijanskog perioda.

Picerija i restoran

– Otvoreno je više sondi na vrhu i padinama Gradine. Konstatovani su cistijerna i drugi arhitektonski elementi koji su u fazi definisanja. Za snimanje lokaliteta se koristi sistem i mjerna tehnika RTK GPS, projekcija UTM 34N- kaže nam rukovodilac istraživanja dr Dejan Gazivoda.

Za organizaciju ovog izuzetno značajnog arheološkog poduhvata zaduženi su Centrar za konzervaciju i arheologiju Crne Gore i Univerzitet u Varšavi. Istraživanja se finansiraju kroz „Program zaštite i očuvanja kulturnih dobara“ Ministarstva kulture, kao i Univerziteta u Varšavi.

Nosilac dozvole za istraživanja je JU Centar za konzervaciju i arheologiju Crne Gore. Pored savjetnika i rukovodioca istraživanja, dr Dejana Gazivode, u crnogorskom istraživačkom timu su arheolozi istraživački savjetnici,  zamjenik rukovodioca, Đorđe Ćapin i Radmila Ćapin iz JU Gradski muzej i Galerija Herceg Novi, viši konzervator Slavica Orlandić i arh. tehničar-konzervator Vesna Popović iz JU Centar za konzervaciju i arheologiju Crne Gore.

U poljskom timu, koji vodi prof. dr Pjotr Diček su arheolozi dr Martin Lemke, mr Januš Reclav, mr Aleksandra Miernik, dr Krzysztof Narloch, mr Bartosz Wojciechowski i 10 studenata arheologije iz Poljske i SAD. Stručni nadzor nad radovima obavlja JU Muzeji i Galerije Podgorice.

– Cilj istraživanja jeste otkrivanje svih kulturnih horizonata počevši od kraja bronzanog i ranog gvozdenog doba – kada su nastali čuveni crteži u Lipcima, koji mogu biti povezani sa Gradinom. Prvobitna funkcija ovog lokaliteta može biti refugium – pribježište, a posebno je zanimljiva pretpostavka postojanja hrama lokalnog božanstva i zaštitnika Medaura, koji se spominje u natpisu iz II vijeka n.e. pronađenog u Lambezi, rimskom logoru u sjevernoj Africi – navodi dr Gazivoda.

Postojanje antičkog kulturnog sloja može se povezati sa reprezentativnim arhitektonskim ansamblom konstatovanim na lokalitetu Carine, lociranom neposredno ispod Gradine.

– Postojanje vjerskih objekata od antičkog hrama do srednjovjekovne crkve i džamije i tradiciju kultnog mjesta potvrđuju dosadašnji nalazi sime – antičkog kamenog oluka, kamene plastike i ćiriličnog natpisa, koji bi se za sada mogli datovati u XIV vijek. Ovogodišnja istraživanja rezultirala su veoma značajnim epigrafskim nalazom – natpisom na starogrčkom jeziku u deset redova – ističe dr Gazivoda.

Prema preliminarnim rezultatima prevoda natpisa, na brdu Gradina je postojao hram Medaura, jer se spominje ime blagajnika hrama, a takođe Risan je moguće u jednom ternutku imao status grada. Ovo su, za sada, pretpostavke, ali, prema riječima rukovodioca istraživanja, detaljna analiza natpisa će pomoći u boljem razumijevanju načina života ili prisustva određenog kulta u ilirskom Risnu.

– Ukoliko ovi navodi budu potvrđeni, dovešće do novih saznanja o statusu ilirskog Risna i definitivne potvrde postojanja hrama boga Medaura. Pored ovog, pronađen je fragment još jednog natpisa na starogrčkom jeziku iz perioda vladavine Rima i dio rijetkog zelenog porfira, što može ukazati na postojanje hrama i u periodu Rimskog carstva – kaže dr Gazivoda.

Ovi izvanredni nalazi upućuju na veoma veliki značaj antičkog Risna, što su i dosadašnja otkrića potvrdila, poput dvije ilirske palate, djelova grada, hipokausta iz rimskog perioda, ostave novca od preko 4000 novčića iz vremena kralja Balajosa i ostalih izvanrednih nalaza.

Inače, izložba ΣYNÉXEIA CONTINUUM – TRAJANJE koja je do sada predstavljena na Cetinju, u Risnu, Herceg Novom, Podgorici, Varšavi i Pljevljima, upravo crnogorskoj javnosti na najbolji način ukazuje na značaj lokaliteta Carine i Gradina, odnosno, Rhizona kao najveće urbane ilirske naseobine u Crnoj Gori.

11 Komentari

  1. Kuku nam i jes kad ovakvu vijest komentarišu samo partijski uhljebi i botovi. Nikad CG na zelenu granu. Vazda zadnji, vazda najgori, vazda podijeljeni i posvađani. Da je ovo nađeno u Hrvatskoj mjesec dana bi se vrćelo na tv i slećela bi Kolinda zrakomlatom da se slika sa Medaurom..

  2. Bar neko da otkrije da Risan uopšte postoji, možda se sjete da je skoro cijeli Risanski zaliv nekad bio grad, pa vjerovatno kad se do kraja opustoši ili ti pokrade sve, da se od tih ˝iskopina˝ može dosta vidjeti i naučiti

    11
    • Mićo, Dokleati (Dukljani) su bili jedno od 12 ilirskih plemena, od Istriana, preko Dalmata, do Dokleata i Albana. Ali, ne sekiraj se, to Albancima ne daje nikakva dodatna prava, jer nije bitno ko je prvi došao, nego ko je jači. U ovim krajevima, jači smo mi, Sloveni, kojem god plemenu ili narodu pripadali. Sa dosta ilirske krvi, ali i oni sa dosta naše. Znaš već kako to biva kad se pomiješaju vojske i narodi…

      3
      3
      • A naseljavanje I prvi su isli do mora sto je I logicno. To sto se duklja kao drzava slovena ne moze uvezati na srpstvo koje dolazi sa okupatorom stefan nemanjom ubi… Kako to izlazirat nije uspio ni mitropolit pa je prikivo dukljane “za most” Poludje… Hahah

        3
        10
  3. Ovo je frapantno..Mi uopste nismo svjesni sto su Risan i Boka.Ovo bi strani mediji na sva zvona.Hvala Jadranu sto nam omogucava da saznamo za ovakve stvari i cestitke nasim i poljskim ekspertima.

    29
    1

Ostavite komentar

Please enter your comment!
Please enter your name here

*

code