Početna Društvo Nakon 41 godine od razornog zemljotresa, seizmička aktivnost na Balkanu se opet...

Nakon 41 godine od razornog zemljotresa, seizmička aktivnost na Balkanu se opet budi

18

Ovog 15. aprila navršava se 41. godina od stravičnog zemljotresa koji je pogodio Crnu Goru. Njegova jačina je bila 7 stepeni Rihterove skale sa intenzitetom od 9 stepeni Merkalijeve na cijelom Crnogorskom primorju, na dužini od preko 100 kilometara.

Epicentar zemljotresa se nalazio u Jadranskom moru, između Ulcinja i Bara, na udaljenosti od 15 kilometara od obale. Trajao je desetak pogubnih sekundi, jer je u potresu 101 osoba izgubila život u našoj zemlji, a u Albaniji 35.

Bilans je poznat i kada je riječ o materijalnim dobrima. Stradali su stari gradovi, 250 naselja, hiljade kuća, preko 1000 privrednih objekata, hotela, škola, spomenika, crkava, infrastruktura u Herceg Novom, Kotoru, Risnu, Tivtu, Budvi, Petrovcu, Baru, Ulcinju.

Velike štete su bile na putnoj mreži – oštećeno je oko 350 kilometara magistralnih i 200 kilometara regionalnih puteva.

Oštećena su 53 zdravstvena objekta, 570 objekata socijalne i dječije zaštite, 240 školskih objekata.

Posebno su stradali kulturno-istorijski spomenici, manastiri, crkve, muzeji, arhivi.

Jedna od specifičnih manifestacija oštećenja tla izazvana zemljotresom bile su pojave likvifakcije (tečenja tla), klizišta i odroni.

Do kraja 1979. godine registrovano je 90 jakih naknadnih zemljotresa, sa magnitudom većom ili jednakom četiri stepena preko 100 zemljotresa sa magnitudom 3.5 – 4.0, kao i skoro 10.000 slabijih potresa.

Pamte jugoslovensku ogromnu solidarnost. Obnovu je podstakao i predsjednik SFRJ Josip Broz Tito. On se u trenutku zemljotresa nalazio na oporavku u rezidenciji u Igalu. Istog jutra je obišao postradalo područje i Brodogradilište “Veljko Vlahović” u Bijeloj. Obnova je trajala 10 godina.

Nove potrese ne možemo zaustaviti, ali možemo promijeniti svoje ponašanje

Mnogi žitelji sjećaju se tog crnog 15. aprila 1979. godine i zebu kada čuju vijesti da na Balkanu poslije 4 decenije opet jača seizmička aktivnost. A Crna Gora je i dalje prepoznato seizmičko tlo.

U Herceg Novom tlo ne miruje od tog strašnog velikog potresa 15. Aprila 1979. godine. Ne samo da posljednjih godina imamo slabije podrhtavanje kao refleksiju potresa u Albaniji, Hercegovini, već smo izloženi opasnosti od nekoliko aktivnih klizišta.

Jedno od kritičnijih je klizište ispod Kanli kule, koje se proteže gotovo do mora i tvrđave Citadela. Taj problem potrebno je hitno rješavati, jer bi potres sličan onom iz aprila 79. vjerovatno Kanli kulu, koja je već na nekoliko mjesta ispucala i predvojena, potpuno uništio, a sa njom i dobar dio Starog grada. Podsjetićmo da je izrada projekta sanacije tla u toku i da bi trebalo da bude gotova u novembru.

Primjetno je i da je nakon velikog zemljotresa došlo do promjene u građevinskim normativima kako bi se smanjo seizmički rizik. Međutim, posljednjih godina kao da nismo mnogo naučili u poštovanju pravila gradnje, uslovima tla, što potvrđuje i primjer Albanije.

Nestabilna konstrukcija objekata, njihova adaptacija, gradnja na rizičnim lokacijama znači ogroman rizik. A seizmika Balkana, nakon više od četiri decenije i velikih zemljoresa u Skoplju, Banja Luci, Bukureštu, Solunu, Crnoj Gori, opet se budi.

18 Komentari

  1. Kotor 15 aprila 1979 god. oko 11 čas. stari grad, unutra nema žive duše. Ispred ulaza u stari grad neki vatrogasac ne dozvoljava da bilo ko uđe, ali se iznutra vidi veliki dim. Ulaze dva muškarca, jedan starji i jedan mlađi, ne mareći na vatrogasca, i vide da gori zgrada policije, utrčavaju unutra i vade policijsko oruzje, municiju i druge stvari. Tek tada vatrogasci počinju da gase požar, a ova dvojica građana iz iste zgrade iznose nekog čovjeka, za koga se kasnije ustanovilo da je bolesnik iz Dobrote. Iako je u MUP Kotor tada bilo bar 50-60 zaposlenih, niko od njih se nije pojavio da spasava državnu imovinu, nego su to uradiila dva obična građanina, koji su se tu slučajno zatekli. To je bila prava pomoć u nevolji, a ne prazno prepucavanje dežurnih “zelenaša i bjelaša” od kojih nam je pun …..

    2
    4
  2. Srbija još uvijek pati od fantomskog bola što nije više ni regionalna sila. Da nije tog bola, Srbija bi se potrudila da dovede svoju privredu u red a ne da se naoružava i srlja u ratove koje može samo da izgubi. Bolje da je Srbija ćorava nego da smo joj mi “drugo oko u glavi” i zbog nje gubimo vlastitu glavu.

    3
    3
  3. Eeee,pamtim i ja dobro. Na Žvinje istog dana (a bila neđelja) doneseni šatori,ćebad,hrana… A što bi bilo danas??? Ne dao dragi Bog!

    17
    8
  4. E Milorade…Slabo se ti sjecas..tad smo bili SFRJ..bio nam Tito ziv,bratstvo I jedinstvo,pomagali se I Banja Luci,Skopju..gdje se trebalo priskociti,pomoci..radne skcije..svi smo bili ko jedno tijelo..a to sto Nam je Srbija posebno pomagala,macku o rep.Pomogli su Nam 1918 ,pa Slobo..a I Dana’s bi Nas opet porobili.Neka hvala..A 1979. Ne ponovila se..

    37
    32
    • Bokeljko, tačno je da su sve Republike pomagale Crnoj Gori da se oporavi od razaranja izazvanih zemljotresom, ali sva ta pomoć se sastojala od ćebadi, šatpra, prikolica, hrane i kratko je trajala. Srbija je 1980 g. donijela poseban Zakon o pomoći Crnoj gori, kojim svako preduzeće mora da odvoji 2% od svojih prihoda, a svakom zaposlenom u Srbiji se od plate takođe odvajala suma od 2%, i to za period od 10 godina. Malo li je? I dan danas čuvam platne koverte ikoje to potvrđuju.

      12
      7
  5. Sjecam se tog dana,brda su se tresla,mnogo ljudi je ostalo bez krovova,da nije bilo Srbije da pomogne od crne gore nebi ostalo nista,fino im vracamo,,sramota.

    44
    47
    • milorade, pomagala je mala crna gora mnogo vecoj srbiji na mojkovackoj bitci, dje je ionako oslabljena i izgladnjela vojska od ratova izginula za dzabe, pa nam je srbija bratski vratila 1918. godine kad su poklali, mucili, zapalili i silovali pola te iste bratske crne gore i oteli joj drzavnost… pomogla je crna gora opet srbiji 2006. godine kad joj je vratila samostalnost, da nije bilo crne gore srbija danas ne bi bila nezavisna drzava 🙂 pomogla je crna gora i kad su poplave bile u srbiji… samo treba biti realan i prouciti malo istoriju, sve fino pise u arhivima 🙂

      30
      20
  6. jako dobro se sjecam, ne ponovilo se, ali uticati na potres ne mozemo. Jedino pamet u glavu sto se gradnje tice. Ali ljudska pohlepa je jaca od zdravog razuma i zakona prirode

    66
    1

Ostavite komentar

Please enter your comment!
Please enter your name here

*

code