Početna Turizam Prof. dr Rade Ratković: Bez domaće radne snage nema razvoja turizma

Prof. dr Rade Ratković: Bez domaće radne snage nema razvoja turizma

4

Turistički ekspert i dekan Fakulteta za biznis i turizam iz Budve, profesor dr. Rade Ratković kaže da hoteli i i ugostiteljski objekti, imajući u vidu njihove bilanse poslovanja, nemaju mogućnost da povećaju plate zaposlenih. On u intrevjuu za Portal Analitika kaže i da bez domaće radne snage nema razvoja turizma, te da su plate ubjedljivo najniže među svim privrednim granama, a dužina sezonskog rada najkraća na Mediteranu.

“Mi smo ove godine u periodu prva četiri mjeseca imali u kolektivnom smještaju 452.487 noćenja, što znači da je stepen korišćenja kapaciteta bio oko 8% (na nivou EU 42,1%, Španija 51,7%, Hrvatska 30,2%, Malta 55,8%…)”, naveo je on. Tvrdnje da će prihod od turizma biti milijardu eura je više politička propaganda, nego ekonomska činjenica, smatra Ratković:

“Objektivirani prihod je duplo manji, a milijarada od turizma je mjera procijenjenog doprinosa turizma, direktnog i indirektnog, ukupnoj ekonomiji Crne Gore”, objašnjava on za Portal Analitika.

Konkretnije oko nedostatka radne snage u ugostiteljstvu zbog niskih  zarada i mogućeg olakšanog dobijanje viza kako bismo uvozili radnu snagu iz Indonezije i Filipina, profesor Ratković, pored ostalog, kaže:

– Moderni turizam u Crnoj Gori počinje 1960. godine, kada je problem radne snage u turizmu bio veoma izražen. Sa otvaranjem grad hotela “Sveti Stefan” počinje njegovanje vlastitog kadra i crnogorske praktične ugostiteljeske škole. Osoblje se organizovano školuje i trenira (praktična nastava, učenje stranih jezika, inostrana praksa u periodu “mrtve” sezone…) i materijalno (dobre plate, zapošljavanje “stalnih” radnika na svim ključnim radnim mjestima, zapošljavanje “stalnih sezonaca”, dobijanje stanova i povoljinih stambenih kredita, stručno usavršavanje u vodećim turističkim zemljama Evrope…) i moralno (nagrade, priznanja, promovisanje…) stimuliše i motiviše.

Do 90-ih godina prošlog vijeka, u vrijeme crnogorskog turističkog buma, problem radne snage u turizmu je bio savladan. Rad u turizmu se smatrao čašću i privilegijom. Plate relativno dobre i redovne, dodatna primanja, redovna i značajna (topli obrok, regres za godišnji odmor, otpremnine, putni troškovi, plaćeno stručno usavršavanje…), mogućnost sezonskog rada gotovo svih članova porodice i sl.

Danas od toga gotovo da nema ništa. Plate su ubjedljivo najniže među svim privrednim granama, a dužina sezonskog rada najkraća na Mediteranu. Turizam Crne Gore je već skoro tri decenije u permanentnom gubitku uprkos bijednim platama. Stepen korišćenja smještajnih kapaciteta je najmanji na Mediteranu. U takvoj poziciji turistička privreda nije u stanju da pristojno plaća svoje zapošljenike, a staro je pravilo loše plaćen radnik je najgori radnik.

Neki kao izlaz predlažu uvoz, kako ste rekli, radnika iz Indonezije i Filipina!? Naš komentar je da turizam koji ne počiva na domaćoj rdnoj snazi nema smisla i nije održiv. Potrebne su duboke reforme u turizmu, a prvi korak u tom pravcu treba da bude dekontaminacija i depolitizacija svijesti većine upravljača u sadašnjem crnogorskom turizmu, neumornih propagatora naših rekordnih turističkih godina. Ko se ne slaže taj kleveće i laže i nije patriota! – poručuje prof. dr Ratković.

4 Komentari

  1. Da li nam prof. Rratković može navesti koliko “fakulteta” u Crnoj Gori postoji koji se bave menadžerstvom, biznisom i turizmom i kakav to oni “stručni” kadar proizvode ? Da li prof. Ratković zna koliko se turističkih radnika i “biznismena” na crnogorskom primorju obraćaju gostu sa “ti”? Nekadašnje “vi” se u mnogim slučajevima izgubilo. Da li je to ta edukacija koju pominje prof. Ratković?

    10
    3
  2. Ipak vise cijenim turisticke eksperte koji rade u turizmu i pokrecu ekonomiju otvaranjem hotela i placanjem poreza, nego profesore i teoreticare.

    3
    11

Ostavite komentar

Please enter your comment!
Please enter your name here

*

code